Trống đồng Đông Sơn là hiện vật đặc sắc của nền văn hóa Đông Sơn nước ta, còn là biểu tượng của nền văn minh Việt cổ. Phạm vi phân bố của nó chủ yếu ở hầu hết các nước vùng Đông Nam Á, từ Việt Nam, Trung Quốc, Lào Thái lan, Cam pu chia, Miến Điện, Mã Lai, Phi Líp pin, Inđônêxia. Tại Việt Nam trống đồng có tới vài trăm chiếc được phan bố rải rác ở các tỉnh trong cả nước, và Hòa Bình cũng là một trong những tỉnh có sự hiện diện của trống Đông Sơn.

          Trống Đông Sơn hay còn gọi là trống loại I Heger, đây là cách phân loại của học giả người Áo F. Heger. Ông đã phân chia trống thành 4 loại: H1, H2, H3, H4. Trong 4 loại thì trống Đông Sơn là trống đẹp nhất. Căn cứ vào 4 tiêu chí để nhận biết: Hình dáng, hoa văn, phong cách bố trí hoa văn và kĩ thuật đúc.

          Hòa Bình là một trong những tỉnh phát hiện được nhiều trống đồng loại I Heger sớm nhất ở nước ta. Hiện nay theo thống kê trên địa bàn tỉnh Hòa Bình có tổng số 11 chiếc trống, trong kho bảo quản của Bảo tàng tỉnh Hòa Bình có 04 chiếc, nhưng hầu hết các trống này hình dáng không còn được nguyên vẹn. Trong đó có 03 trống sưu tầm trong dân ở vùng sông Đà, là trống nhà Quan lang họ Đinh năm 1887, trống Chợ Bờ 1982 và trống Hòa Bình của nhà ông Đinh Công Muộn, nhưng hiện đã thất lạc. Riêng khu vực huyện Lạc Thủy, ven bờ sông bôi đã tìm thấy 05 chiếc, 03 chiếc cùng một địa điểm thuộc xã Yên Bồng. Chắc chắn sẽ còn rất nhiều những trống đồng loại I Heger đang được cất giấu trong lòng đất mà chúng ta chưa phát hiện ra.

          Dựa vào 4 tiêu chí nói trên, thì trống loại I Heger - Hòa Bình được phân loại theo các nhóm như sau:

- Nhóm A: (Sông Đà, Đồi Ro, Yên Bồng)

- Nhóm B: ( Đú Sáng, Yên Bồng II)

- Nhóm C: ( Yên Bồng I, Yên Bồng II, Chợ Bờ, Lạc Long, Khoan Dụ)

- Nhóm Đ: ( Vĩnh Đồng 02)

          Qua phân loại trống Đông Sơn cho thấy ở Hòa Bình đã có đủ các loại nhóm từ sớm tới muộn, chỉ thiếu trống nhóm D. Có số lượng lớn hơn cả là trống thuộc nhóm C, 5/11 chiếc, chiếm gần một nửa số trống Đông Sơn ở Hòa Bình. Những chiếc trống này là nguyên mẫu cho sự phát triển của trống loại II - Heger về mặt kiểu dáng, chúng đều có mặt chờm tang, xuất hiện các khối tượng cóc trên mặt trống.

Những trống Đông Sơn ở Hòa Bình mang những đặc trưng thống nhất của trống Đông Sơn ở Việt nam. Tuy nhiên cũng có những nét riêng mang tính địa phương. Như trên trống Khoan Dụ ( nhóm C1) xuất hiện yếu tố mới hiếm gặp trên trống đồng Đông Sơn, đó là băng hoa văn trám lồng có chấm giữa bố trí ở phần chân trống. Trống Đông Sơn nhóm B rất phổ biến ở các tỉnh giáp Hòa Bình, nhưng ở đây chỉ có 02 chiếc.

          Nhiều học giả cho rằng, dòng trống lưng choãi là một đặc trưng của Đông Sơn miền núi. Còn theo các nhà khảo cổ học lại cho rằng, điều đó chỉ đúng với những nhóm trống thuộc nhóm A và B. Trong 3 trống nhóm A ở Hòa Bình có 02 trống thuộc dòng lưng choãi; 02 trống nhóm B thì: 01 trống thuộc dòng lưng thẳng (Yên Bồng III); 01 thuộc dòng lưng choãi (Đú Sáng). Các trống nhóm C đều thuộc dòng lưng thẳng. Trong 11 chiếc trống Đông Sơn thì có 08 chiếc thuộc dòng lưng thẳng.

          Trong số các trống thuộc nhóm A của Đông Sơn nói chung, ở một số trống có dáng hoặc các họa tiết hoa văn độc đáo như trống Sông Đà, thì độ phình của tang lớn nhất lại nằm ở 1/3 gần phía mặt trống, thân trống không hẳn là hình trụ thẳng, mà hơi thót về phía chân trống. Đôi nam nữ giã gạo chày tay được thể hiện khá hiện thực, có thể phân biệt được giới tính qua chiều cao và trang phục.

          Các nhóm C và D như trống Khoan Dụ, Vĩnh Đồng đã xuất hiện các yếu tố chuyển tiếp sang trống loại II như về kích thước trống Khoan Dụ thuộc loại trống lớn, đường kính mặt 78cm, là tiền đề cho những trống loại II có kích thước lớn ở nhóm B, kiểu B3 của Hòa Bình như Chí Đạo, Phong Phú...Về hoa văn có các yếu tố như hoa văn ô trám trang trí ở phần chân trống. Do đó có thể nhận định rằng, truyền thống Đông Sơn đã phát triển và sáng tạo thêm một bước mới  qua sự tồn tại  của những trống loại II Heger phát hiện trên đất Hòa Bình. Trống Heger - Hòa Bình nằm trong khung niên đại từ thế kỷ VI - TCN cho đến thế kỷ V - SCN.

          Sự có mặt của trống loại I Heger ở Hòa Bình giúp cho các nhà khoa học đi sâu, soi sáng về nền văn hóa, văn minh Việt cố và tìm hiểu về mối quan hệ Việt - Mường và những vấn đề còn chưa được khai mở./.

                                                                             Đoàn Thị Nữ-Bảo tàng tỉnh

Số điện thoại hữu ích

07658733 139b 4167 9f09 63a1720ac387

SỐ ĐIỆN THOẠI TIẾP NHẬN PHẢN ÁNH KIẾN NGHỊ:

02183.896212

 

Video hoạt động ngành

 banner thu tuc hanh chinh 1

Thống kê truy cập

website counter

Template Settings

Color

For each color, the params below will be given default values
Blue Oranges Red

Body

Background Color
Text Color

Header

Background Color

Spotlight3

Background Color

Spotlight4

Background Color

Spotlight5

Background Color

Footer

Select menu
Google Font
Body Font-size
Body Font-family
Direction