Nhất Bi, Nhì Vang, Tam Thàng, Tứ Động”, là một trong bốn mường lớn của tỉnh Hòa Bình, Mường Vang được biết đến với những nét văn hóa đặc sắc và độc đáo của người Mường, một trong số đó phải kể đến là Lễ hội Đu Vôi

duvoi1 

Lễ hội Đu Vôi

Chuyên kể rằng từ thủa xa xưa dân làng mường Vôi sống ở ngoài bãi bằng phẳng, đất đại màu mỡ, cuộc sống của người dân bình yên, no ấm, nhưng vào một năm khi dịch họa “toi người” ập đến, làm cho rất nhiều người trong làng bị chết. Trong Mường Vôi nhà chết một, nhà chết hai, chết cả trong nhà, chết cả ngoài đường, những người còn sống sót thì đau ốm, mệt mỏi không ai còn có đủ sức để chôn cất những người đã chết, họ đành chôn những người chết chồng lên nhau, vậy nên dân làng gọi nơi đó là “Đống Chồng” (khu vực này là khu Bệnh viện đa khoa huyện Lạc Sơn ngày nay).

Lúc này có hai anh em nhà họ Ngài (thực chất là họ Bùi, được dân Mường tôn sưng là họ Ngài. Bởi dòng họ Bùi là dòng họ của những người thường dân, đẳng cấp thấp hơn họ Đinh, Quách của Lang Đao) đã đứng lên tập hợp những người còn sống sót di chuyển vào chân đồi Nứa Tép (còn gọi là Nứa Vôi) cách làng cũ không xa. Tại đây hai anh em họ Ngài đã dạy cho dân làng biết trồng bông, dệt vải, khai phá đất đai để trồng trọt, khai hoang thêm đất đai để mở rông diện tích làng mạc,… cứ như vậy cuộc sống của dân mường nơi đây dần đi vào ổn định, ngày một ấm no hạnh phúc.

Hai anh em họ Ngài còn có một cô em gái tương truyền tên gọi là Nàng Ả Đầm Ả Đào, là người con gái đẹp người, tốt nết, thông minh, nhanh nhẹn, tháo vát, nên được nhà Lang đưa về làm người hầu, sau giao cho nàng việc cân đong gạo, thóc, chia phần cơm cho người làm. Vài năm sau khi gúp việc cho nhà Lang nàng nhận thấy người làm thuê cho nhà Lang ngày càng nhiều, thóc lúa trong kho nhà Lang ngày một vơi nhanh hơn. Nàng lo lắng nhà Lang nghi ngờ mình gian trá, tham lam vơ vét của cải, không biết giãn bày với ai nên nàng về nhà nói với hai anh (hai anh em họ Ngài): Đất Mường Vôi rộng rãi, bằng phẳng, xưa chỉ cấy được một vụ, nước cho ruộng cấy chỉ trông chờ vào nước trời mưa, thế nên thóc gạo không đủ ăn, việc thiếu đói vẫn luôn xảy ra. Chỉ có cách đóng bai, ngăn sông Bưởi, đóng xe cọn nước, đào mương dẫn nước vào ruộng, là cách tốt nhất để tăng thêm diện tích ruộng cấy và vụ cấy thì dân làng mường Vôi mới đủ ăn. Nhận thấy ý kiến của nàng Ả Đầm Ả Đào có lý, hai anh em họ Ngài liền bàn bạc với nhà Lang, Nhà Lang rất tôn trọng lẵng nghe nhận thấy ý kiến này rất hay nên đã nhất trí làm theo.

Việc đóng bai, xe nước là việc lớn cần phải có nhiều người cùng tham gia mới có thể hoàn thành, do vậy sau khi bàn bạc và xem xét vị trí đóng bai, đã phân công huy động dân làng vào rừng chặt cây làm cọc, đan phên nứa….công việc này diễn ra đến tháng Chạp, sau tết nguyên Đán đến đúng ngày mồng 7 tháng Giêng (theo lịch Mường) toàn bộ dân làng mường Vôi đi đóng Bai, xe ngăn nước trên sông Bưởi, công việc này diễn ra đến cuối tháng ba thì hoàn thành.                                            

Từ ngày có Bai, có xe cọn nước dẫn nước vào đồng ruộng, ruộng đồng được cấy 2 vụ, cuộc sống của người dân làng Mường Vôi no ấm, hạnh phúc

Để tạ ơn thần linh, trời đất, nhà Lang cho mở hội ăn mừng. Hai anh em họ Ngài đã nghĩ ra cách dựng cây Đu để cho dân mường vui hội.

Ngày hội nhà Lang và dân Mường tôn vinh Nàng Ả Đầm Ả Đào nên mời nàng lên đu chơi trước. Tiếng lành đồn xa trong ngày mởi hội có chàng trai từ trong tỉnh Thanh (tỉnh Thanh Hóa này nay) ra dự hội, cảm phục trước sự thông minh, dịu hiền của người con gái Mường Vôi, nên đã đen lòng yêu thương, chàng đã xin phép nhà Lang và gia đình Nàng Ả Đầm Ả Đào được cưới nàng về làm vợ.

Khi lễ cưới hoàn tất nàng hẹn ước gia đình và dân Mường Vôi cùng nhà Lang khi nào sinh con được ba năm sẽ quay về thăm lại quê ngoại vào dịp tết (thế nên nhà Lang và dân làng mường Vôi đề ra lệ cứ 3 năm mới tổ chức Hội một lần để đón Nàng Ả Đầm Ả Đào sau còn gọi là nàng Đu Đu về dự hội và gọi là Hội Đu Vôi). Do vậy từ đó cho tới nay Lễ Hội Đu được tổ chức 3 năm 1 lần.

Ngay từ ngày 23 tháng Chạp bà con nhân dân vào rừng chặt tre, chuẩn bị nguyện vật liệu làm Đu. Đến ngày 27 tháng Chạp dựng cột Đu và tiến hành làm Đu (trước khi dựng Đu thì phải thắp hương xin phép 2 Ngài trong Đền). Ngày mồng 8 tháng Giêng mở hội Đu: ngay từ sáng sớm các chức sắc trong Mường ra Đền làm lễ, sau đó rước kiệu mời ba ông Trường Khạ và rước kiệu vào nhà thờ Nhà Lang mời Nhà Lang ra dự hội Đu. Sau đó làm lễ “dậy Đu”, tiếp đến chọn trong Mường một người già có uy tín để khai đu, sau khi khai đu xong thì tổ chức thi đu để chọn ra cặp đu cao nhất.

duvoi3

Đậy đu

Hội Đu được tổ chức vào ngày mồng 8 tháng Giêng ÂL, diễn ra trong vòng 01 ngày, đến cuối giờ chiều thì làm lễ hạ Đu, tương truyền rằng trong lúc hạ Đu nếu đầu Đu khi hạ ngả về làng thì năm đó Mường Vôi mùa màng bội thu, ấm no, hạnh phúc, nếu đầu Đu ngả ra phía ngoài thì năm đó ốm đau, bệnh tất, làm ăn thất bát.

Lễ hội Đu vôi là một lễ hội lớn trong vùng. Việc tổ chức và bảo tồn lễ hội không chỉ là dịp để con ng­­ười truyền đạt tình cảm, đạo lý và khát vọng cho nhau mà còn là dịp để con ng­­ười giao hoà với quá khứ và hiện tại. Qua đó con ng­­ười củng cố thêm sức mạnh cộng đồng và thể hiện sự tôn kính của mình với tổ tiên, với các vị thần đã có công với đất n­­ước. Những nét đẹp văn hoá truyền thống đó, hoà quyện để tạo nên một giá trị văn hoá rất cần đ­­ược gìn giữ và phát huy.

                                                                Nguyễn Ly - Ban quản lý di tích.

Số điện thoại hữu ích

Địa chỉ phản ánh, kiến nghị quy
định hành chính:
SĐT: 02183.896.212
SĐT: 02183.852.491
Văn phòng UBND tỉnh Hòa Bình
Hot line: 0898.701.005 Sở Văn hóa,
Thể thao và Du lịch.
sovanhoa@hoabinh.gov.vn

Video hoạt động ngành

Các dịch vụ du lịch

khu diem den du lich copy
dich vu lu hanh
dich vu luu tru
dich vu mua sam
dich vu van chuyen
dich vu an uong
huong dan vien
cham soc suc khoe
BAN LAC copy

LONG HO HB copy

CHUA TIEN LAC THUY copy

logo vi

 banner thu tuc hanh chinh 1

Thống kê truy cập

website counter

Template Settings

Color

For each color, the params below will be given default values
Blue Oranges Red

Body

Background Color
Text Color

Header

Background Color

Spotlight3

Background Color

Spotlight4

Background Color

Spotlight5

Background Color

Footer

Select menu
Google Font
Body Font-size
Body Font-family
Direction