Tây Nguyen xếp theo thứ tự vị trí địa lý từ bắc xuống nam gồm 5 tỉnh: Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông và Lâm Đồng. Tỉnh nào cũng có Người Mường ở Hòa Bình sinh sống. Tuy nhiên tập trung nhiều nhất là các xã Hòa Thắng Thành phố Buôn Ma Thuột- tỉnh Đắc Lắc; xã Ia Lâu, Ia Mơr, Ia piơr huyện Chư Prông tỉnh Gia Lai; thôn Bắc Phong, Xa loong xã Bờ Y, huyện Ngọc Hồi tỉnh Con Tum, huyện Di linh tỉnh Lâm Đồng…

Nhà sàn Tây Nguyên có rất nhiều của nhiều tộc người (dân tộc) khac nhau. Nhà sàn dạng kiên cố thường là nhà của tộc người Sê Đăng, Ê-đê, Jrai, Nhà sàn dạng bán kiên cố là nhà sàn của người Ca Tu, Hrê, Triêng. Nhà sàn dạng tạm bợ là những nhà sàn của người dân tộc phía Nam như Jẻ Triêng, Mnông,...Nhà sàn phía Bắc di cư vào được coi là những nhà bề thế của các dân tộc Thái, Mường…

Mỗi dân tộc có cách khác nhau để giải thích sự tích tạo nên kiên trúc ngôi nhà sàn của mình. Nhà sàn của người Mường (truyền thống) được tạo nên theo cách dậy của con Rùa nhà có 4 mái, độ dốc thấp, vươn dài ra tạo độ rộng cho ngôi nhà. Nhà to thì 3,4,5 gian 02 trái, nhà nhỏ hơn thì 2, 1 gian 2 trái nên dù đững giữa rất nhiều ngôi nhà sàn của các dân tộc khác thì nhà sàn Mường vẫn dễ dàng nhận ra bởi sự nổi bật bởi sự cầu kỳ, bề thế.

Người Mường ở Hòa Bình về Tây Nguyên sinh sống từ nhiều căn nguyên khác nhau. Khi đi họ mang theo những “biểu tượng di sản” quan trọng nhất là ngôn ngữ , trang phục và ngôi nhà sàn. Tuy nhiên tùy từng địa hình và điều kiện (gỗ, lạt…) khác nhau mà nơi này, nơi kia số lượng nhà sàn cũng khác nhau.

Ở Ngọc Hồi Kon Tum có 2 thôn nhiều người Mường nhất là Bắc Phong (được lấy chữ Bắc của Đà Bắc ghép với chữ Phong của xã Tiền Phong huyện Đà Bắc) và xã Xa Loong (di cư vào đây nhường đất cho thủy điện Hòa Bình) chỉ còn sót lại một ngôi nhà sàn của bố anh bí thư Thôn Bắc Phong. Được hỏi về việc này anh Sa Văn Khoa bí thư thôn Bắc Phong lý giải. “Do trước đây vào (năm 1992) nhân dân đã được Nhà nước xây sẵn khu Tái định cư, do điều kiện còn vô cùng khó khăn nên nhân dân cứ vậy ở, chỉ quan tâm đến miếng ăn trước mắt mà chưa nghĩ gì đến nhà sàn truyền thống. Bây giờ nghĩ lại thì gỗ lại hết…”

Xã Hòa Thắng thành phố Buôn Ma Thuột được coi là một Hòa Bình thu nhỏ với gần như đầy đủ dân Mường của các vùng Mường lớn (Pi (Bi), Vang, Thàng, Động, ngoài ra còn có người Mường Phú Thọ. Người Mường ở xã Hòa Thắng di cư vào đây từ những năm 1956 và dải dác sau này. Khi mới đến đất này, người Mường hầu hết làm nhà sàn để ở. Ngay từ những ngày đó, đã có những ngôi nhà sàn của những gia đình quyền thế được dựng lên rất bề thế. Cho đến khoảng những năm 1980- 1990 lứa nhà sàn đầu tiên bắt đầu xuống cấp, gỗ lạt thì vắng bóng dần. Nhân dân nơi đây đã phải dỡ nhà sàn chuyển đổi thành nhà xây cho tiện. Đến thời điểm hiện nay toàn xã Hòa Thắng còn không quá 10 chiếc nhà sàn của người Mường.

Người Mường Hòa Bình ở Gia Lai tập trung tại 3 xã IA Lâu, IA Mơr, IA Piơr thuộc huyện Chư prông, cách thành phố PLeiku 60 km về hướng Tây. Người Mường di cư vào đây chủ yếu từ các huyện Tân Lạc, Đà Bắc của Hòa Bình, trong chương trình nhường lại đất cho nhà máy thủy điện Hòa Bình từ những năm cuối cùng của thế kỷ XX. Những con người xa xứ khi quần tụ về đây đã không quên đem theo lối kiến trúc nhà ở truyền thống của dân tộc mình, dù điều kiện sống, sinh hoạt và sản xuất ít nhiều đổi khác so với vùng quê gốc. Trong 3 xã, IA lâu có nhiều người Mường Hòa Bình nhất tập trung tại các thôn 1, 2,3,4,7, Lũng Vân. Tại đây còn hàng trăm nhà sàn của người Mường xen lẫn các ngôi nhà sàn của các dân tộc khác. Ở vùng Ia Lâu, nhắc đến nhà đẹp, bài bản và đúng kiểu người Mường phải kể đến nhà sàn của gia đình ông Đinh Quốc Toàn ở thôn 8. Nhìn từ bên ngoài, ngôi nhà dường như chưa phô vẽ sự bề thế và sắc vóc của một ngôi nhà xứng đáng liệt vào hạng “đình đám” miền sơn cước này. Tuy nhiên, chỉ cần đặt chân lên bậc cầu thang, qua khỏi 9 bậc, chúng ta sẽ ngạc nhiên trước kiến trúc hoành tráng và cầu kỳ của ngôi nhà. Nhà anh Bùi Văn Thung vợ là Bùi Thị Liên (Thôn Lũng Vân) ngôi nhà sàn đúng chất Mường chưa hoàn thiện mà đã chi tốn gần 2 tỷ đồng. “Dự kiến hoàn thành trên 2 tỷ” như lời anh chị bộc bạch, rồi nhà anh Bùi Văn Tin… Còn rất nhiều các ngôi nhà sàn bề thế khác nữa mà chúng tôi chưa thể phản ánh hết.

tn1

Nhà sàn tiền tỷ của một gia đình người Mường Hòa Bình tại xã Ia Lâu-

huyện Chư Prông, tỉnh Gia Lai

tn2

Nhà sàn người Mường Hòa Bình tại xã Ia Lâu-

huyện Chư Prông, tỉnh Gia Lai

tn3

Nhà sàn người Mường Hòa Bình tại xã Hòa Thắng-

TP Buôn Ma Thuật, tỉnh Đắc Lắc

Xa quê hương nhưng lòng vẫn hướng về quê ấy là tâm lý chung của những người Mường ở Hòa Bình trên đất Tây Nguyên. Ngoài nhà sàn họ vẫn giữ được nhiều nét văn hóa đặc sắc cảu dân tộc được coi là “Biểu tượng di sản” của dân tộc mình như trang phục và ngôn ngữ: Trang phục: có những nơi còn giữ lại những bộ váy Mường cổ hoàn chỉnh, cạp váy được thêu rất tinh sảo, đường nét tinh tế có niên đại trên 100 năm cách ngày nay (Tại xã Hòa Thắng); Ngôn ngữ: Hàng ngày người Mường Hòa Bình trên đất Tây Nguyên vẫn nói chuyện với nhau theo ngôn ngữ của dân tộc mình “như ở nhà” .

Trước họ, tôi thoáng buồn. Nhiều vùng Mường “ở quê nhà” “Những biểu tượng” của di sản văn hóa dân tộc giờ chỉ còn trong ký ức.

                                         Lê Quốc Khánh- GĐ Thư viện tỉnh Hòa Bình

Số điện thoại hữu ích

Số điện thoại tiếp nhận của các tổ chức, cá nhân liên quan đến giải quyết Thủ tục hành chính 02183.899.255-Tại Sở Tư Pháp

Hot line: 0898.701.005 Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
Hòm thư:sovanhoattdlhoabinh@gmail.com 

Video hoạt động ngành

Các dịch vụ du lịch

khu diem den du lich copy
dich vu lu hanh
dich vu luu tru
dich vu mua sam
dich vu van chuyen
dich vu an uong
huong dan vien
cham soc suc khoe
BAN LAC copy

LONG HO HB copy

CHUA TIEN LAC THUY copy

logo vi

Thống kê truy cập

website counter

Template Settings

Color

For each color, the params below will be given default values
Blue Oranges Red

Body

Background Color
Text Color

Header

Background Color

Spotlight3

Background Color

Spotlight4

Background Color

Spotlight5

Background Color

Footer

Select menu
Google Font
Body Font-size
Body Font-family
Direction