Văn hóa

Sáng ngày 19 tháng 4 năm 2019, tại di tích Đền Trường Khạ diễn ra Lễ đón bằng công nhận di tích Lịch sử văn hóa cấp tỉnh và phục dựng lễ hội Đền Trường Khạ, xã Liên Vũ, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình. Tới dự buổi Lễ đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hòa Bình có đồng chí Bùi Xuân Trường - Phó giám đốc Sở, cùng lãnh đạo Bảo tàng tỉnh, đại diện các phòng chuyên môn thuộc Sở; Đại diện Huyện Lạc Sơn có đồng chí Bùi Văn Hiền – Phó bí thư thường trực Huyện ủy, đồng chí Bùi Văn Chanh – Phó chủ tịch UBND huyện, cùng toàn thể nhân dân trong và ngoài địa phương đã tới tham dự.


Thừa ủy quyền UBND tỉnh, đồng chí Bùi Xuân Trường – Phó giám đốc Sở VHTT&DL

Trao bằng di tích Đền Trường Khạ

          Đền Trường Khạ thuộc xóm Chiềng, xã Liên Vũ, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình. Đây là ngôi đền có lịch sử hình thành và phát triển từ lâu đời, trải qua thời gian cùng với sự tàn phá của thiên nhiên ngôi đền cổ không còn nữa. Nhưng, bằng sự nỗ lực của chính quyền và nhân dân địa phương ngôi đền mới đã được dựng lên.

Theo lời kể của các cụ cao niên trong xã thì từ khi khởi dựng cho đến nay, Đền Trường Khạphụng thờcác vị thần là người chuyên bảo trợ mùa màng nông nghiệp lúa nước và trồng trọt của người Mường và được nhân dân trong vùng Vôi-Trào (xưa) tôn làm thành thành hoàng, đó là: Ba vị Kun Dòl

Tương truyền rằng: Ngày xưa, có một năm trời đại hạn, con sông Bưởi cũng cạn kiệt nước, chỉ còn khúc sông sâu nhất ở Khoang Khạ còn đọng vũng nước. Cánh đồng khô cằn nứt nẻ, cây lúa đang thời kỳ lên đòng không có nước nên không trổ được bông. Dân mường lâm vào cảnh đói khát, đã bỏ làng, bỏ mường đi lưu lạc xứ khác làm ăn gần hết. Lúc này trong mường Trào có cụ tổ nhà ông Bùi Văn Xươm còn chưa đi. Đã mấy lần gia đình có ý định rời đi, nhưng trong nhà có nuôi 1 con chó mực, ông rất quý, ông muốn mang nó đi theo, nhưng con chó không chịu đi.

Vào một đêm, ông đang do dự nửa đi, nửa ở, thì bỗng nghe dưới lùm cây cà ở dưới góc sân, nơi con Mực hay nằm, có con chim nhỏ kêu: “búp búp! Chắc chắc”. Đến sáng hôm sau, ông đi thăm đồng thấy những cây lúa đã căng đòng, liền cúi xuống xé  một thân cây lúa, thấy trong đó đã hóa thành những hạt lúa chín vàng, ông sung sướng gọi những gia đình còn lại ở trong mường ra gặt lúa về.

Nghĩ lại tiếng kêu của con chim đêm hôm trước, ông cho đó là điềm báo tin lành của Trời - Đất, thần linh (3 ông Kun Dòl). Sẵn trong nhà có một con trâu trắng, ông cùng bàn với mọi người mổ con trâu làm lễ vật, lập đàn tạ ơn Trời - Đất và cầu cho trời mưa xuống.

Vì hạn hán, không có nước nên ông đành phải dắt trâu trắng ra vũng Khoang Khạ để mổ trâu, nấu nướng ngay dưới lòng sông cạn. Ở trên bờ (chính là vị trí đền Trường Khạ ngày nay) lập đàn tế Trời - Đất. Sau Khi làm lễ cầu được 3 ngày, 3 đêm thì trời đổ mưa. Năm ấy các mường trong vùng được mùa lớn.

Để tạ ơn thần linh và trời đất, nhân dân trong mường Vôi-Trào cho lập đền thờ để nhớ công ơn của 3 ông Kun Dòl và tôn các ông làm thành hoàng làng. Xưa, cứ 3 năm 1 lần vào ngày 15/3 âm lịch, dân Mường mở hội tại đền, gọi là Hội Cầu Mùa. Ngoài lễ hội hội Cầu Mùa, vào ngày mùng 8 tháng giêng hàng năm nhân dân còn tổ chức Lễ Khai hạ.

Hiện nay, vào ngày mùng một, ngày rằm nhân dân địa phương đến đền để thắp hương cầu bình an, cùng cho quốc thái dân an, dân khang vật thịnh. Di tích là nơi vốn cổ, quý giá trong việc giáo dục, phát huy những truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Với những giá trị của di tích, Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình đã ban hành Quyết định số 12/QĐ-UBND, ngày 04/01/2019 công nhận Đền Trường Khạ thuộc xóm Chiềng, xã Liên Vũ, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình là di tích Lịch sử văn hóa cấp tỉnh.

  Bùi Thị Thiên Tân

Bảo tàng tỉnh Hòa Bình

Tin mới

Các tin khác

Viết bởi Nguyễn Ngọc Tú